Η επαγγελματική εξουθένωση δεν εμφανίζεται από τη μία μέρα στην άλλη. Συνήθως αναπτύσσεται σταδιακά, όταν το σώμα και το νευρικό σύστημα παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε κατάσταση πίεσης, αυξημένων απαιτήσεων και συνεχούς εγρήγορσης.

Πολλοί άνθρωποι αντιλαμβάνονται τα πρώτα σημάδια μόνο όταν η εξάντληση έχει ήδη επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητά τους.

1. Η κούραση δεν περνά με την ξεκούραση

Ένα από τα πρώτα και συχνότερα σημάδια είναι η αίσθηση ότι δεν ανακτάτε την ενέργειά σας ακόμη και μετά από ύπνο, Σαββατοκύριακο ή διακοπές. Η ξεκούραση μοιάζει να μην είναι πλέον αρκετή.

2. Δυσκολία συγκέντρωσης και μειωμένη απόδοση

Εργασίες που παλαιότερα ολοκληρώνονταν εύκολα αρχίζουν να απαιτούν περισσότερο χρόνο και μεγαλύτερη προσπάθεια. Η συγκέντρωση μειώνεται και η αίσθηση αποτελεσματικότητας υποχωρεί.

3. Αυξημένη ευερεθιστότητα

Μικρές δυσκολίες ή απαιτήσεις μπορεί να προκαλούν δυσανάλογη ένταση ή εκνευρισμό. Πολλοί άνθρωποι αναφέρουν ότι δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους σε αυτή τη φάση.

4. Δυσκολία να απολαύσετε πράγματα που παλαιότερα σας ευχαριστούσαν

Δραστηριότητες που άλλοτε πρόσφεραν χαρά ή ξεκούραση μπορεί πλέον να μοιάζουν αδιάφορες ή κουραστικές. Η έλλειψη ενδιαφέροντος αποτελεί συχνά ένα από τα πρώτα σημάδια εξουθένωσης.

5. Το σώμα αρχίζει να διαμαρτύρεται

Η επαγγελματική εξουθένωση συχνά εκδηλώνεται μέσα από το σώμα, όπως συμβαίνει και σε άλλες μορφές ψυχοσωματικών συμπτωμάτων:

• πονοκέφαλοι
• μυϊκές εντάσεις
• αυχενικός πόνος
• γαστρεντερικές ενοχλήσεις
• διαταραχές ύπνου
• ταχυκαρδίες
• αίσθημα συνεχούς πίεσης ή κόπωσης

Το σώμα πολλές φορές αντιλαμβάνεται πρώτο ότι οι αντοχές πλησιάζουν στα όριά τους.

6. Αίσθημα αποστασιοποίησης

Ο άνθρωπος μπορεί να νιώθει ότι λειτουργεί «στον αυτόματο πιλότο», με μειωμένη σύνδεση με τη δουλειά του, τους ανθρώπους γύρω του ή ακόμη και με τον ίδιο του τον εαυτό.

7. Δυσκολία να σταματήσετε

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της εξουθένωσης είναι ότι πολλοί άνθρωποι συνεχίζουν να πιέζουν τον εαυτό τους ακόμη και όταν το σώμα τους ζητά ξεκούραση.

Η φράση «μόλις τελειώσω αυτό θα ξεκουραστώ» συχνά επαναλαμβάνεται για μήνες ή και χρόνια.

Αν αναγνωρίζετε αρκετά από αυτά τα σημάδια, μπορεί να σας βοηθήσει να δείτε επίσης πώς διαφέρει το burnout από την απλή κούραση.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η Σωματική Ψυχοθεραπεία;

Η Σωματική Ψυχοθεραπεία βοηθά τον άνθρωπο να αναγνωρίσει έγκαιρα τα σήματα του σώματος και του νευρικού συστήματος πριν η εξάντληση γίνει χρόνιο βίωμα.

Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία μπορεί να αναπτυχθεί μεγαλύτερη επίγνωση των ορίων, των αναγκών και των μηχανισμών που οδηγούν στην υπερλειτουργία και στην εξάντληση.

Πότε είναι χρήσιμο να αναζητήσω βοήθεια;

Ίσως είναι χρήσιμο να αναζητήσετε υποστήριξη όταν:

• η κόπωση επιμένει για εβδομάδες ή μήνες
• η εργασία επηρεάζει σημαντικά την ψυχική ή σωματική σας υγεία
• δυσκολεύεστε να απολαύσετε την καθημερινότητα
• αισθάνεστε ότι λειτουργείτε συνεχώς στα όρια των αντοχών σας

Η αναγνώριση των πρώτων σημαδιών δεν αποτελεί αδυναμία αλλά μία σημαντική πράξη φροντίδας προς τον εαυτό.

Σχετικά άρθρα: Burnout ή απλή κούραση; · Τι είναι τα ψυχοσωματικά συμπτώματα; · Γιατί δεν μπορώ να χαλαρώσω ακόμη και όταν έχω χρόνο; · Τι μπορώ να περιμένω από την ψυχοθεραπεία;