Πολλοί άνθρωποι βιώνουν πονοκεφάλους, στομαχικές ενοχλήσεις, ταχυκαρδίες, σφίξιμο στο στήθος ή έντονη κόπωση, χωρίς πάντα να υπάρχει ένα σαφές οργανικό αίτιο στις ιατρικές εξετάσεις. Συχνά τότε εμφανίζεται η ανησυχητική σκέψη: «Μήπως είναι όλα στο μυαλό μου;»

Η απάντηση είναι όχι.

Τα ψυχοσωματικά συμπτώματα είναι πραγματικά σωματικά συμπτώματα. Συνδέονται με τον τρόπο που το άγχος, το χρόνιο στρες, η συναισθηματική επιβάρυνση και οι εμπειρίες μας επηρεάζουν το σώμα και το νευρικό σύστημα.

Τι είναι τα ψυχοσωματικά συμπτώματα;

Ο όρος «ψυχοσωματικό» περιγράφει τη σύνδεση ανάμεσα στην ψυχική και τη σωματική μας κατάσταση. Το σώμα και ο ψυχισμός δεν λειτουργούν χωριστά. Αποτελούν ένα ενιαίο σύστημα που επηρεάζεται από όσα ζούμε, αισθανόμαστε και προσπαθούμε να διαχειριστούμε.

Όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται για μεγάλο διάστημα σε πίεση, υπερλειτουργία, φόβο ή συναισθηματική ένταση, το σώμα μπορεί να αρχίσει να εκφράζει αυτή την επιβάρυνση μέσα από συμπτώματα.

Ποια είναι τα συχνότερα ψυχοσωματικά συμπτώματα;

Τα ψυχοσωματικά συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Συχνά εμφανίζονται ως:

• πονοκέφαλοι ή ημικρανίες
• πόνος στον αυχένα και στους ώμους
• ταχυκαρδία
• σφίξιμο στο στήθος
• δυσκολία στην αναπνοή
• στομαχικές ή εντερικές ενοχλήσεις
• διαταραχές ύπνου
• αίσθημα συνεχούς κόπωσης
• ζάλη ή αίσθημα αστάθειας
• δυσκολία συγκέντρωσης

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι κάθε σωματικό σύμπτωμα χρειάζεται πρώτα ιατρική αξιολόγηση. Η σύνδεση με το άγχος ή το στρες εξετάζεται όταν έχουν διερευνηθεί τα πιθανά οργανικά αίτια.

Πώς επηρεάζει το άγχος το σώμα;

Όταν το σώμα αντιλαμβάνεται πίεση ή απειλή, ενεργοποιεί μηχανισμούς προστασίας. Η καρδιά χτυπά πιο γρήγορα, οι μύες σφίγγουν, η αναπνοή αλλάζει και το νευρικό σύστημα βρίσκεται σε εγρήγορση.

Αυτή η αντίδραση είναι φυσιολογική και χρήσιμη όταν διαρκεί λίγο. Όταν όμως το άγχος γίνεται χρόνιο, το σώμα μπορεί να δυσκολεύεται να επιστρέψει σε κατάσταση ηρεμίας. Τότε είναι πιθανό να εμφανιστούν σωματικά συμπτώματα άγχους ή ψυχοσωματικές εκδηλώσεις.

Το σώμα δεν είναι εχθρός

Στη Σωματική Ψυχοθεραπεία, το σώμα δεν αντιμετωπίζεται ως κάτι που απλώς «πρέπει να σταματήσει να ενοχλεί». Αντίθετα, το σώμα συχνά μεταφέρει πληροφορίες για όσα έχουν μείνει ανείπωτα, ανεπεξέργαστα ή παραμελημένα.

Ένα σύμπτωμα μπορεί να είναι ένας τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός ζητά προσοχή, φροντίδα ή αλλαγή.

Δεν χρειάζεται να το φοβηθούμε ούτε να το αγνοήσουμε. Χρειάζεται να το ακούσουμε με σεβασμό.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η Σωματική Ψυχοθεραπεία;

Η Σωματική Ψυχοθεραπεία προσεγγίζει τον άνθρωπο ως ενότητα σώματος, συναισθημάτων, σκέψεων και σχέσεων.

Μέσα στη θεραπευτική διαδικασία, ο άνθρωπος μπορεί να μάθει να αναγνωρίζει καλύτερα τα σωματικά σημάδια του άγχους, να κατανοεί τις αντιδράσεις του νευρικού του συστήματος και να αναπτύσσει σταδιακά νέους τρόπους ρύθμισης, ηρεμίας και φροντίδας του εαυτού.

Ο στόχος δεν είναι μόνο η μείωση του συμπτώματος, αλλά και η βαθύτερη κατανόηση του τι μπορεί να εκφράζει.

Πότε είναι χρήσιμο να αναζητήσω βοήθεια;

Η αναζήτηση υποστήριξης μπορεί να είναι χρήσιμη όταν:

• τα συμπτώματα επιμένουν
• επηρεάζουν την καθημερινότητα
• νιώθετε ότι βρίσκεστε διαρκώς σε ένταση
• δυσκολεύεστε να χαλαρώσετε
• το σώμα μοιάζει να «μιλά» μέσα από πόνο, κόπωση ή δυσφορία

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει έναν άνθρωπο να συνδεθεί ξανά με το σώμα του με περισσότερη κατανόηση, ασφάλεια και εμπιστοσύνη.